Türk Mantar Kompost Misel
 
Sedir Mantarı
Sedir Mantarı, Tricholoma matsutake Ito et Iman,

« Pullu Mantar Tricholoma Matsutake Mantarı »

sedir mantarı, Tricholoma matsutake Ito et Iman
HASADI HAKKINDA YAPILMASI GEREKENLER
Sedir Mantarı ( Tricholoma matsutake, Syn. Tricholoma calagatum, Armillaria matsutake, Armillaria caligatum ) en yaygın olarak Uzak Dogu Ülkelerinde özellikle Japonya da Chuguku ve Kinki, Kore'de Peninsula, Tayvan'ın Hayata, Çin'in Szechuan Bölgelerinde, Kuzey Amerika, Kanada ve Cezayirde Pinus densiflora, Pinus thunbergii, Pinus pumila, Tsuga sieboldii, Tsuga diversifolia ve Picea glehnii, Pinus karainensis, agabeyes masiestii, Pinus taiwanensis, Tsuga sp. Ve Cedrus libanotica'nin köklerinde mikoriza oluşturabilmektedir.

Türkiye'de ise bilhassa Akdeniz Bölgesinde sedir agaçları ile simbiyoz hayat sürdüren Tricholoma matsutake ülkemizde, "sedir mantarı" ya da "kayıskıran" isimleri ile tanınmakta ve sevilerek tüketilmektedir. Ayrıca önemli bir ihraç ürünü olarak bilinmektedir.
Bu dağılım deseni sedir mantarının 200-500 kuzey enlem dereceleri arasında ve ibreli agaçlarda gelistiğini göstermektedir. Ancak, taksonomistler arasında bunların aynı veya farklı türler oldugu hakkında fikir birliği bulunmamaktadır.

Sedir Mantarı


Hasat edilecek mantarlarda aranacak hususlar
1- Meyve gövdesi büyüme sırasında primordium konveks yapıda olup sapkanın iç kısmında bosluk meydana gelmektedir. Meyve gövdesinin üst kısmı artan bir şekilde şiserek koni seklini alması, sapın bu esnada meydana gelmesi ve bir semsiye şeklini alması gerekmektedir.
2- Sapın merkez kısmının yüzeyi açık kahve, sapın iç dokuları ise beyaz renkli olması ve uzunlamasına lif seklini alması gerekmektedir.
3- Sapın üst kısmında,; dış kısmı açık kahverengi olan sapkanın kenarı ile sapı birleştiren bir perde bulunmaktadır. Sapkanın büyümüs olması ve bu perdenin delinerek sapın üst kısmına halka halinde yapısarak kalması gerekmektedir.
4- Hasad edilecek olgun mantarın sapka çapı 8-18 cm büyüklügünde ve açık kahverengi bir dis perde ile kaplı ve iç dokuları beyaz olmalıdır.
5- Sedir mantarı'nın meyve gövdeleri, agacın etrafında meydana gelen halkaların arasında büyümekte ve her yıl dışarıya dogru bu halkalar genişlemektedir. Halkaların genislemesi odunun yapısı, toprak karekteri ve kökün gelisme hızına baglı olarak degismekle beraber yılda 10-20 cm. arasında olmaktadır. Meyve gövdelerinin olusumu bu halkalara göre ardı ardına birkaç yıl izlenerek, bir yıl sonraki durum önceden tahmin edilmeli ve bu halkaların tahrip edilmesi önlenmelidir.
6- Toprak profili ve bu halkaların (Fairy ring) enine kesitleri incelendiginde, üst kısmında ki 3-5 cm'lik tabakanın humuslu bir yapıya sahip oldugu ve bu halkalar arasında "konukçu bitki" nin kökleri ile Tricholoma sp. Miselyumu gözlenmektedir. Bu tabaka yerinden kaldırıldıgı zaman normal olarak yogunlasmıs miselyum tabakaları toprak yüzeyinde görülebilir. Mikoriza'nın meydana geldigi bu topraklarda sporokarpın hızla gelisebilmesi ve sap ile sapkayı olusturabilmesi için meyve gövdesinin kendiliginden toprak yüzeyine çıkması beklenmeli asla toprak degismemelidir.
7- Tricholoma matsutake ile birlikte, daha primordia safhasında, Mortierella sp.gibi yabancı funguslar da görülebilmektedir. Yabancı mantarlar hasad edilmemelidir.

Tricholoma maksutake mantarının korunması ile ilgili hususlar
1- Sedir mantarının yetistirildigi ormanların isletilmesi, ormanların konumuna ve ekosisteme baglıdır. Ormanda kapalılık derecesi %60-70, malç kalınlıgı ise 2-3 cm. olmalıdır.
2- Üretim yapılacak alanda Cedrus libani gibi konukçu bitkilerin dısında kalan diger agaçlar kaldırılmalı yada bunların kapalılık derecesi %40-50 civarında tutulmalıdır.
3- Alt florada eger varsa Piersi japonica, Rhododendron reticulaturm, Lvonia neziki ve Vaccinium oldhami'nin kapalılık oranı %10-20'yi geçmemelidir.
4- Ayrıca alt tabakanın Miscanthus sinensis ve Sasa albomarginate ile kaplı olması tercih edilmektedir.
5- Sedir mantarının meyve gövdeleri, 15-20 yaşlı Pinus densiflora'larin meydana getirdigi mantar halkaları arasında görülmekle beraber, en yüksek verimi 40-50 yaslı agaçlar meydana getirmektedir. 60 yasından daha büyük agaçlar ise verimsiz kabul edilmektedir. Bu sebeple koruma 40-50 yaslı agaçlarda arttırılmalı fakat 60 yasından büyük agaçlar ise ormandan uzaklastırılmalıdır.
6- Agaçların sıklık oranı, 20 yaslı agaçlar için 2000-3000 agaç/ha, 30 daha büyük agaçlar için 1500 agaç/ha olmalıdır.
7- Sedir mantarının yetistigi bir çok ormanlık sahada Juniperus sp.'De ibreli agaçların arasıda görülmekte ve konukçu bitki olarak görev yapmaktadır. Pinus'larin yogun oldugu yerlerde bunların sayısı azaltılmalı ancak Pinus'ların seyrek oldugu bölgelerde konukçu bitki olarak dikilmesine izin verilmelidir.
8- Genellikle yüksek bitkilerin günes ışığı alan bölgelerinde görülen fundalıkların sıklıgı %50-60'ı geçmemelidir. Fundalıklarda sıklık bakımı yapılırken herdem yesil olanlar ile yapragını dökenlerin oranı esit tutulmalıdır.
9- Budanacak fundalıklarda kesim yüksekligi 1,5 - 2 m. Olmalı yan dalların olusumu tesvik edilmelidir.
10- Agaçlar ve fundalıkların kapalılık derecesi %50-60 iken alt flora'da ekolojiye göre degismekle beraber, Miscanthus sinensis, Sasa albo-marginata, Gleicheria glauca, Adianthum petatum bulunmaktadır. Çok nemli ormanlık alanlarda Drosero rotundifolia ve Pogonatum sp. Bitkileri kapalılık derecesinin yüksek oldugu durumlarda kaldırılmalı ancak, yetersiz ise gelismesi tesvik edilmelidir.
11- Toprak yüzeyini kaplayan malç ve humus tabakasının kalınlıgının artmasına ve sporokarp miktari azalarak kalitenin düsmesine izin verilmelidir.

Mantar üretiminin yaygınlastırılması için alınacak tedbirler
1- Genç agaçlarda, toprak üstü aksamın büyüme hızının yavaslaması ile birlikte agacın adventif kök sayısında artıs görülmektedir. Bulundugu ortamda sedir mantarı ile birlikte mikorizal gelisim gösteren bu ince kökçükler olup bilhassa toprak yüzeyinde belirginlesir. Sedir mantarının inokulasyonu için en uygun alan, yan köklerin ve ince kökçüklerin istikrarlı bir gelisme gösterdigi toprak yüzeyleri olmakla beraber uygun kapalılıktaki ibreli agaç mesçereleri yada ibrelilerin çogunlukta oldugu karısık ormanlar yetistiricilikte tercih edilen sahalar olmalıdır.
2- Sedir mantarının sporokarplari, sapka açilmaya basladigi zaman basidiosporlari olusturmaya baslamaktadır. Basidiosporlarin olusumu, sapka tatmiyla açildigi zaman en yüksek düzeye ulasmaktadır. Olgun sedir mantarının karpofur'u su dolu kap içinde tutarak, lamellerdeki basidiosporlarin suya geçmesi saglanir. Bir adet sporokarp için 1 litre destile su kullanilir. Daha önceden tespit edilen konukçu bitkinin etrafinda 1-3 cm çapinda ve 10-15 cm derinliginde oyuklar açilarak, basidispor solusyonu toprak içinde bu oyuklara dökülerek üzeri toprakla kapatilmalıdır.
3- Konukçu bitkilerin etrafinda meydana gelen "mantar halkaları"; içerisinde kalan 1-3 cm çapinda ve 10-15 cm derinligindeki mikorizal toprak, "tabii" mikorizasyon için kullanilmalıdır.
4- "Mikoriza tasima metodu"nda oldugu gibi, ayni ebattaki mikorizal toprak ile birlikte karpofor, önceden belirlenen bir baska yere sasirtilmalıdır. Sasirtma sirasinda belirlenen kisim kaldirilarak, karpofur'un dip kismina yapisik olan basidiosporla bulasik malç ve humus tabajasi kasilarak açilan oyuklara dökülmeli ve üzeri tekrar toprakla kapatilmalıdır. Daha sonra eger istenirse kapatilan kisim kagit yada vini tabakasi ile kaplanmalıdır.
5- Mikoriza olusturmus optimum yaşlı fidanlar yada laboratuar sartlarinda inokule edilmis fidanlar, uygun ormanlara götürülerek dikilmelidir.
6- 20C altinda sedir mantarının sporokarplari, genellikle bir halka halinde gelismekte ve her yil bu halka 20-30 cm disariya dogru genislemekte ve yaklasik 20-25 gün süre ile hasad edilebilmektedir. Hava sartlarina bagli kalmaksizin 20 gün daha erken sedir mantarı üretimi gerçeklestirebilmek ve böcek zararlarini asgariye indirilmek için üretim yapilmasi düsünülen yerlerde, 60 m. Uzunlugunda ve 1 m. Genisliginde tünel benzeri bir yapi olusturularak üzeri vinil ve sicaga dayanikli malzemelerle kaplanmalıdır. Bu sekilde ihtiyaç duyulan nem ve sıcaklık kaplama altinda saglamali ve sedir mantarının primordialari sun'i olarak meydana getirilerek, primordia ve meyve gövdelerinin gelismesi hizlandirilmali ve bu süre kontrol altinda tutulmalıdır.
7- Sedir mantarı ihtiva eden orman agaçlari, yas ve ekonomik ömürlerini doldurmalari sebebiyle kesildikler takdirde, agaci saran mantarlar, sonraki generasyonlarda ibreli agaçlara inokulum (kaynak) olarak kullanilabilmektedir. Ibreli agaçlar kesilmeden önce "mantar halkalari" isaretlenmeli ve agaçlar kesildikten sonra 2-3 yaşlı fidanlar önceki halkalar arasinda kalan kisimlara dikilmelidir.
8- Bu metotla sedir mantarı, ibreli fidan üzerindeki gelismesinin ilk safhalarinda bir parazit gibi yasamakta ve spor üretmektedir. Bu sporlar yeni dikilen fidanlarla mikoriza olusturularak devamliligi saglamaktadır. Ekonomik ömürlerini tamamladigi halde bazi agaçlar kesilmeden yerinde birakilmaktadır.Bu agaçlar, bir sonraki generasyonla "Mantar halkalari"nin merkezleri olarak görev yapmaktadır. Dolayisiyla fidanlar, yaşlı agaçlar kesildikten hemen sonra dikilerek mikorizasyon saglanmalıdır.

SEDIR mantarı ÜRETİMİ
Sedir mantarı, sedir yetisme alanlarinda sedir agaçlarinin altinda yetismektedir. Dis ülkelere özellikle de Japonya'ya ihraç edilmektedir. Hava sartlarinin olumlu gitigi ve mantarını bol yetiştiği yillarda yöre halki için önemli bir geçim kaynagidir.

Sedir mantarı köy mülki hudut esasina göre köylü tarafından toplanarak satılmaktadır. mantarın verimliliginin ve kalitesinin artmasi eylül ve ekim aylarinda ki yağış sıcaklık dengesine baglidir.

Köylüler tarafindan toplanan mantarlar köylerde birinci aracılara satılmaktadır. Bunlar aldıklari mantarı ikinci aracılara satmakta, ikinci aracılara satılmakta, ikinci aracılar üçüncü aracılara satilmakta ve son olarak Adana, İstanbul ve Izmir'den yutdışına ihraç edilmektedir. 2002 yılı fiyatlarına göre köylü mantarın kg'ni kalite ve talebe bagli olarak 5-40 milyon arasinda satmıştır. Ortalam satış fiyatı 20 milyon civarında olmuştur. Yurtdışına ihracat fiyatinin ise 100$ oldugu söylenmektedir.

SEDIR MANTARCILIGINDA KARSILASILAN SORUNLAR VE ÖNERİLER
Sedir Mantarcılığında başlıca sorunlar ve çözüm önerileri asagiya çikartilmistir.
1. Alıcı, mantarın kalitesini düsürdügü için küçük ve toprakli mantar istememektedir.
2. Köylü mantarı bilinçsiz sekilde hasat ettiginden (Kazma, sopa, vb) mantar yataklari bozulmaktadır.
3. Yörede yaygin olan kil keçi mantarı yemek sureti ile tüketilmektedir. Ayrica ayaklari ile çiğnemek suretiyle tahrip etmekte, idrari ile mantarın kalitesini düsürmektedir.
4. On gün koruma altina alinan bir alanda yüksek randiman elde edilebilmektedir. Ancak hergün ayni yerden hasat yapilmasi sonucu randiman düsmektedir.
5. Köylülerin birbirlerinin mülki hudutlarına girmesi sonucu sosyal problemler meydana gelmektedir.
6. Köylü tarafindan üretilen mantar fazla aracılar olmadan satilmalıdır; böylece köye daha fazla para girmesi saglanmalıdır.
7. Köylülerin bu konuda kooperatifleşmesi saglanmalıdır.
8. Sedir mantarı konusunda verim ve kaliteyi arttırmak için üniversiteler tarafindan arastirma yapilmasi sağlanmalı ve elde edilecek teknik bilgilerin yöre halkına aktarılması sağlanmalıdır.

Sedir gelir düzeyi düşük olan yöre halki için iyi bir gelir kapısı olup; kalite ve üretimin arttırılması durumunda halk ekonomik yönden güçlenecek, böylece Halk-Orman ilişkileri de olumlu yönde gelişecektir.
feke.bel.tr


Sponsor reklam alanı

_______________________
Buraya reklam verebilirsiniz
Sedir Mantarı
Bal Mantarı
Mart Mantarı
Değişken renkli mantar
Kıvırcık Mantarı
Kuzu Göbeği Mantarı
Zhu Ling

« önceki sonraki »
Yorumlar
Sponsor reklam
Vitrin Haberler
Sponsor reklam
Borcum var mı

Borcum var mı

Sitemizde ilerleyerek çok hızlı bir şekilde borç sorgulama yapma imkanı bulabilirsiniz. Vergi borçları, trafik, park, motorlu taşıtlar, su,elektrik, gaz, internet, telefon, askerlik vb borçlarınızı öğrenebilir, sorgulayabilir ve bu borçlarınızı mümkün derece internet üzerinden ödeyebilirsiniz. Daha fazlası için sitemizi ziyaret edin ...

Sponsor reklam
Expensive Hotels

Expensive Hotels

Some hotels are like heaven on earth with "out of this world" facilities, situated at great locations. Here is what spending more than the majority of the world`s annual income is on a single night in a hotel room looks like. These are the most expensive hotels in the world. Let`s take a quick trip ...

Sponsor reklam
Kargo Türkiye

Kargo Türkiye

Türkiye geneli ve Türkiye için hizmet veren tüm kargo şubelerinin adres ve telefonlarına ulaşabilirsiniz. Kargo şubeleriyle ilgili telefon ve adresler sizlerinde yardımıyla sürekli güncel tutulmaktadır. Kargo ile gelecekve gönderdiğiniz kargolarınızın gönderi takibi, gönderi sorgulama, kargo takibi, kargo sorgulama, kargom nerede işlemlerini sayfamızda yapabilirsiniz.

Bunlar da ilginizi çekebilir

İstiridye Mantar Salatası
İstiridye Mantar Salatası

İstiridye Mantar Salatası Mantarlar pişerken mutlaka yüksek ısı kullanın. Malzemeler; ❱ 10-15 adet istiridye mantarı ❱ 1 ölçü zeytinyağı ɷ...

Kavak Mantarı Kalp Dostu
Kavak Mantarı Kalp Dostu

Kavak Mantarı Kalp Dostu Samsun’un 19 Mayıs ilçesinde yetiştirilmesine başlanan ve iyi sonuç alınan istiridye (kavak) mantarı, üreticilerin yüzünü güldürmey...

Mantarlı, dil peynirli batırmalık
Mantarlı, dil peynirli batır...

Kır Perisi Mantarı ile Batırmalık Fırından çıkar çıkmaz soğumasını beklemeyip, sıcacık ekmeklerini batıra batıra yemenizi tavsiye edilir. Mantarlı, dil peynir...

Yemiyorum ki, satıyorum!
Yemiyorum ki, satıyorum!

Bir çocuk ormanda mantar topluyormuş. Orman görevlisi çocuğu görünce sinirlenip çocuğun yanına gitmiş ve sormuş, -Evladım ne yapıyorsun? -Mantar topluyorum amca g...


            Cookies     Duyuru Burada görülürsünüz