Türk Mantar Kompost Misel
 
Mantar nasıl yetiştirilir
Mantar nasıl yetiştirilir, mantar yetiştirme, mantar yetiştiriciliği,

« Örtü Toprağı Kütüğe mantar aşıladık »

Mantar nasıl yetiştirilir?
Mantar sıcaklık ve nem miktarı kontrol altında tutulabilen, havalandırılması kolay, güneş ışığı almayan yerlerde yetiştirilebilirler

Mağaralar, soğuk hava depoları, ışığa karşı yalıtılmış seralar, tünel ve galeriler, kümesler, depolar, ambarlar, bodrumlar ve modern mantar işletmeleri mantar üretimi yapılabilen yerlerdir

Eğer yetiştiricilik için yeni bir tesis kurulmayacak ise mevcut yer ve binanın seçiminde aşağıdaki özellikler göz önünde bulundurulmalıdır:

Seçilen yer aydınlatma, havalandırma, ortam nemlendirilmesi ve temizlik için su ve elektrik gibi enerji kaynaklarına sahip ve ulaşım sorunu olmamalıdır
Yapılar nem ortamının sağlanması için ıslatmaya uygunluğu ve zararlıların yuvalanmaması açısından tamamen betonarme olmalıdır
Yapılardaki çatlak, kırık, dökük yerler onarılmalı kapı ve pencereler straforla izole edilmelidir
Tavan yüksekliği en az 2,50 metre olmalıdır
Tabanda atık suyun gideceği bir kanal olmalı, şayet yoksa suyun toplanıp alınacağı bir çukur açılmalıdır
Seçilecek ısı sisteminin bacalı ya da bacasız olmasına bağlı olarak baca sisteminin ve havalandırma içinde karşılıklı havalandırma vantilatörlerinin takılacağı deliklerin açılması gerekir
Mantar yetiştirme odasına girmeden önce ayakların dezenfekte edileceği, iş önlüğünün giyileceği, devamlı aydınlık gerektiğinde kullanılabilecek bir ön oda oluşturmakta fayda vardır


Yetiştiricilikte Kullanılan Malzemeler
Raflar: Yetiştirme odalarında mantar torbalarının yerleştirileceği raflar profil demirden yapılmalıdır Ortamın rutubetli olmasından dolayı ahşap malzeme tavsiye edilmez Çalışma kolaylığı açısından ilk rafın yerden 15-20 cm yüksekte, en üstteki rafla tavan arası mesafenin 80 cm ve rafların en fazla 3 katlı olması tavsiye edilmektedir

Mantarhanenin ısıtılması için en ideal cihazlar buhar kazanları olmakla birlikte çeşitli şekillerde ısıtma yapılabilir

Buhar Kazanları: Bunlar kalorifer kazanları olup, elde edilen buharın galvanizli borularla odaya gönderilmesi suretiyle hem sıcaklık hem de nem sağlanmış olmaktadır Modern mantarhanelerde bu sistemle ısıtma yapılmaktadır Fazla yatırım gerektiren bir sistemdir
Kömür Sobası: Ortamın ısıtılması ve üzerine konacak su kabı ile rutubet artışı sağlamakla beraber, homojen bir sıcaklık dağılımı sağlayamaz Bu sebeple sobaya uzak kalan torbaların yeterli sıcaklık alamamasından, yakın olanların da aşırı ısınmasından dolayı yetiştirme odasında farklı hasata gelmeler gözlenebilir Fakat yine de kare tipi yetiştirme odalarında kullanılabilir Yetiştirme odasının nemi ise duvarların ve tabanın ıslatılması şeklinde sağlanabilir
Kat Kaloriferi: Pahalı olmakla birlikte pratikte uygulanabilirliği en yüksek olan cihazdır Nem soba sisteminde olduğu gibi yerler ve duvarlar ıslatılarak sağlanır
Şofben: Şofbeni otomatik bir şekilde mantarhanenin ısıtılmasında kullanabilmek için bazı ek malzemeye ihtiyaç vardır Bunlar: 1 adet devir-daim motoru, 1 adet termostat ayarlı elektrik şalteri ve 1 adet buhar üfleyici düzenektir Fanın üflediği hava şofbenden ısınarak gelen sıcak su ile dolu radyatörün üzerinde ısınarak plastik borularla odaya dağılır Bu düzenek termostat aracılığı ile otomatik olarak kontrol edilmekte olup; varildeki su seviyesi ve tüpün dolu olup olmadığının devamlı kontrol edilmesi gerekir Bu sistemde 2-3 günde bir tüp harcanmaktadır Ortam nemi ise duvar ve yerlerin ıslatılması ile sağlanmaktadır
Elektrikli Isıtıcılar: Elektrikli ısıtıcılar odanın çeşitli yerlerine konularak termostatlı elektrik şalteri ile kontrol edilebilir Nem, taban ve duvarların ıslatılması ve ısıtıcıların üzerine buhar kapları konularak sağlanabilir


Mantar yetiştiriciliğinde gerekli olan ölçüm cihazları nem ölçmek için higrometre, oda sıcaklığını ölçmek için termometre ve kompost iç sıcaklığını ölçmek için cam termometredir Bu cihazlar mantar yetiştirme odasını en iyi temsil eden yerlere yerleştirilir


Havalandırma Cihazları
Havalandırma için biri dışarıdaki temiz havayı içeri alacak, diğeri de içerideki pis havayı dışarı atacak şekilde yerleştirilmek üzere iki adet yüksek devirli fana ihtiyaç vardır Dışarıdaki havayı içeri alacak fan duvara ters olarak monte edilir ve önüne delikli plastik boru takılarak mantarların direkt olarak havaya maruz kalmaması sağlanır Bu fanın karşı tarafına, duvarın alt kısmına içerdeki havayı emecek fan yerleştirilir Fanın her ikisi de birlikte çalıştırılarak içerinin havası değiştirilir Havalandırma fanının önüne mutlaka spor filtresi takılmalıdır

Sulama Malzemeleri
Mantarın sulaması çok önemli ve dikkat gerektiren bir bakım işlemidir Salma sulama kesinlikle yapılmamalıdır Sulama, suyu ince zerrecikler halinde püskürten aletlerle yapılmalıdır Bu da hortum ucuna takılan pülverizatör memesi veya bahçe hortumlarının ucuna takılan sulama başlıkları ile sağlanabilir

İlaçlama Malzemeleri
İlaçlama malzemeleri olarak naylon eldiven, iş önlüğü, galoş, gözlüklü maske ve sırt pülverizatörü sayılabilir

Mantar Yetiştirmedeki Aşamalar
1 Misel Ön Gelişme Dönemi
Misel ekilmiş kompost odalara getirilmeden evvel odalar % 1'lik formaldehit ve %1'lik DDVP ile ilaçlanır 2 gün kapalı tutulur ve havalandırılır Oda girişine %1'lik formaldehitli paspas veya kireç tozu konmalıdır
Bu şekilde hazırlanan odalarda misel ekimi yapılmış kompost torbaları iyice karıştırılıp bastırıldıktan sonra ranzalara yerleştirilir Torbaların üzerinde kalan boş kısımlar dışa kıvrılarak üzerleri %1'lik formaldehitten geçirilmiş ambalaj kağıdı ile kapatılır Gazete vs üzerinde baskı olan kağıt kullanılmamalıdır Baskısız kağıt kullanmanın amacı, baskıda kullanılan boyadan kaynaklanabilecek küf, virüs vb gibi zararlılardan korunmaktır
Örtme işlemi ile kompost, havadan bulaşabilecek zararlılardan korunmuş ve kompost yüzeyinden nem kaybı önlenmiş olacaktır Eğer torbaların boş kalan kısmı üst düzeyi tamamen kapatacak şekilde fazla ise kapatma için bu fazla kısımlar da kullanılabilir Eğer kağıt kapatılmışsa kağıtların üzeri ucuna pülverizatör memesi takılmış hortumla her gün sulanır Kağıtlar kurumamalıdır Bu ıslatma sırasında komposta su geçmemesine ve göllenme olmamasına dikkat edilmelidir Aksi halde, bu göllenmelerin olduğu yerlerin alt kısmında küf hastalıkları oluşabilir Preslenmiş kompostlarda bu tür işlemlere gerek olmayıp, sadece ortamda nem ve sıcaklığın ayarlanması yeterli olmaktadır
Torba taşınması sırasında odanın kirlenen tabanı süpürülür ve % 2'lik Formalin ile yıkanarak dezenfekte edilir
Misel ön gelişme devresinde oda sıcaklığı 20-24 0C, hava nemi % 80-90 arasında tutulmalıdır Bu dönemde oda sıcaklığı 27-28 0C'yi kesinlikle geçmemelidir Çünkü torbaların iç sıcaklığı oda sıcaklığından 2-3 0C daha fazladır 30 0C'de misellerin büyümesi çok yavaşlar 32 0C ve üzerinde ise ölmesi söz konusudur Yine aynı şekilde düşük sıcaklıklarda 13 0C'nin altında faaliyetlerini yavaşlatırlar ve 0 0C'de ölürler Bu nedenle kompost içi sıcaklığı ile misel gelişimi devamlı olarak kontrol edilmelidir
İç sıcaklıktaki yükselmeye karşı, soğutma sistemi yoksa dışarıdan taze hava verilerek sıcaklık düşürülebilir Ancak bu aşamada yüksek karbondioksit oranı istediğimiz için hiç taze havaya (oksijen) gereksinim yoktur ve taze hava verilmesi oda nemini düşüreceği ve kompost yüzeyinden buharlaşma yoluyla nem kaybına yol açacağı için tehlikelidir Ancak, zorunlu kalınması durumunda düşünülmelidir
Mantarları diğer bitkilerden ayıran en önemli özellik güneş ışığına ihtiyaç duymamalarıdır Gelişmelerinin hiçbir döneminde ışık istemezler Bu nedenle karanlık ortamda yetiştirilirler Direk olarak gelen güneş ışığı mantarın kalitesini bozar, üzerinde çatlaklar ve lekeler oluşur Işık ancak hasat ve bakım işleri sırasında kullanılmalıdır
Bu dönemde oda içi nispi nem % 85-90 olmalıdır Odada bulunan higrometre sık sık kontrol edilerek nem oranının bu seviyede olması sağlanmalıdır Nemin azalması halinde toprak yüzeyi kurur ve verim düşer, kalite bozulur % 90'ın üzerinde ise bir çok hastalıkların gelişmesi için uygun bir ortam oluşturur Nem oranı düşükse yerler sulanarak veya duvarlara ıslak çarşaf asmak suretiyle ortamın nemi artırılabilir
Kültür mantarı bütün yetiştirme periyodunda istediği nemli bir ortam hastalık ve zararlıların da gelişmesine uygundur Bu yüzden herhangi bir hastalık yada zararlı görülmeden bile koruyucu olarak ilaçlamayı gerektirir
Yukarıda belirtilen koşullar yerine getirildiğinde 16-18 günde miseller kompostun her tarafını sarar Misellerin tüm kompostu sarmasından sonra kompost rengi açık kahverengine dönüşür ve odada mantar kokusu hissedilir Böylece misel ön gelişme dönemi (kuluçka dönemi) tamamlanmış olur
Eğer bu 16-18 günlük süre içinde miseller iyi gelişmemiş ise şu nedenlere bağlı olabilir:
Kompostun aşırı ıslak ya da kuru olması,
Kompost iç sıcaklığının 30 0C'nin üzerine çıkmış olması,
Kompostun fakir ya da iyi hazırlanmamış olması,
Kompostun iyi hazırlanmış fakat pastörizasyonun yapılmamış olması,
Kompost pH'sının düşük ya da yüksek olması,
Kompostta misele zarar veren zararlı ya da hastalıkların olması,
Kullanılan miselin yaşlı olması (bekleme süresinin 2-3 günü geçmesi),
Oda sıcaklığının düşük olmasıdır

2 Örtü Toprağı Dönemi
Misel ön gelişmesini tamamlayan mantar misellerinin baş bağlama aşamasına geçebilmesi için kompostun üzerine örtü toprağı olmaksızın da mantar yetiştirilebilir Ancak verim, örtü toprağı kullanılmasına oranla büyük ölçüde düşer Ayrıca örtü toprağı kompostun kurumasını önler ve kültür ortamını dışarıdan gelecek hastalıklara karşı korur
İyi bir örtü toprağının, su tutma kapasitesinin yüksek, hava geçirgenliğinin iyi olması ve sulamadan sonra kaymak tabakası oluşturmaması gerekir
Örtü toprağını pH'ı 7 2-8 2 arasında ve azotlu bileşiklerce zayıf (toplam organik azot oranı % 0 7-0 8) olmalıdır Örtü toprağında eriyebilir tuzların yüksek düzeyde olması şapka oluşumunda gecikmeye, mantar sayısında azalmaya ve ortalama mantar ağırlığının artmasına neden olur Bunun için iyi bir örtü toprağının etkin kireç oranı % 2,5-3,5'un üzerine çıkmamalıdır
Örtü toprağı olarak torf (turba) adı verilen esmer veya koyu kahve renginde, göl kenarında çıkartılan % 80 oranında organik madde, % 20 ince kum ihtiva eden bir toprak kullanılır Memleketimizin çeşitli yerlerinde bu topraklar bulunmaktadır
Torfun bulunmaması halinde yukarıda sözü edilen özelliklere uygun olarak bahçe toprağı ile perlit ya da dişli dere kumu 3+1 oranında ( 3 kısım bahçe toprağı + 1 kısım perlit) karıştırılarak kullanılabilir
Ayrıca artık mantar kompostu (hasat dönemi sonunda boşaltılan odalardan çıkan kompost) 1,5-2 yıl yığın halinde bekletildikten ve 5-6 kez yıkandıktan sonra yalnız başına ya da artık kompost + bahçe toprağı ile 3+1 oranında karıştırılarak örtü toprağı olarak kullanılabilir
Yine elde mevcut torftan tasarruf sağlamak amacıyla artık kompost yarı yarıya torfla da karıştırılıp kullanılabilir
Kuluçka dönemi sonunda plastik torbalardaki ambalaj kağıtları alınarak kompost yüzeyi muntazam şekilde düzeltilerek 3 5-4 cm kalınlığında, önceden pastörize edilmiş örtü toprağı serilir Örtü toprağının kompost yüzeyinin her yerinde aynı kalınlıkta olması mantar verimi ve sulamanın uygun bir şekilde yapılabilmesi açısından çok önemlidir Bu nedenle örtü toprağı 4 cm'lik ölçü tahtası yardımıyla muntazam bir şekilde serilmeli ve tahta bir tokmak yardımıyla düzeltilmeli ve fazla bastırılmamalıdır Örtü toprağı serildikten sonra plastik torbaların fazla olan kısımları bıçakla düzgünce kesilmelidir
Örtü toprağı serme aşamasında % 70-75 neme sahip olmalıdır % 70-75 nem oranını sağlamak için kullanılacak suyun yarısını örtü toprağını sermeden 12 saat önce, kalan yarısını da serme işleminden hemen önce vermek gerekir Bir miktar toprak avuç içinde iken kuvvetlice sıkıldığında, parmak aralarından damlayacak şekilde su sızıyorsa nem miktarı yeterli anlamına gelir
Örtü toprağı serme işlemi sırasında kullanılacak bütün aletler % 2'lik Formalin ile yıkanmalıdır Çalışanların ayakkabı ve elbiseleri temiz olmalı ve eldiven kullanılmalıdır Örtme esnasında oda kapıları mümkün olduğunca az açılıp kapatılmalıdır Çalışanların giriş-çıkışlarında hijyene son derece dikkat etmeleri gerekmektedir Örtü toprağı serme işlemi sırasında oluşabilecek enfeksiyonların verimde büyük kayıplara yol açacağı unutulmamalıdır
Toprağın serilmesinden hemen sonra yere dökülenler süpürülerek % 1'lik Formalinle yer temizlenmelidir
Mantar üretiminde örtü toprağı kullanılmasının sebepleri ve örtü toprağının fonksiyonları şu şekilde sıralanabilir:
1 Büyüme, misel ve meyve gövdelerinin gelişimi için gerekli olan suyu sağlamak Örtü toprağının suyu emmek için zamana ihtiyacı vardır Bu su çok iyi muhafaza edilir ve azar azar serbest bırakılır Bu açıdan örtü toprağı bir sünger gibi görev yapar ve böylece soğutmaya geçişten sonra, artık sulamanın durduğu dönemde, kurumaya izin vermeyen bir köprü kurulmuş olur Ayrıca genç mantarların büyüme aşamasında, kısa dönemde çok su gerekmektedir Bu suyun büyük bir kısmı örtü toprağı tarafından sağlanır
2 Suyu buharlaştırmak ve uygun bir mikro-iklim oluşturmak Üretim odasında belli oranda bir oransal atmosfer nemini muhafaza edebilmek için, örtü toprağından buharlaşma olması gerekir Örtü toprağının topak topak olmasıyla bu topaklar arasında, pinlerin daha sağlıklı oluşumunu sağlayacak bir mikro-iklim oluşur Topaklar arasındaki oransal atmosfer nemi havadakinden daha fazladır ve böylece genç pinler, fazla hava hareketleri ve diğer etkenlerden daha iyi korunur
3 Kompost tabakasını kurumaktan korumak ve faydalı metabolik ürünlerin kaybolmasını engellemek Örtü toprağından buharlaşma olur ve bu da kompost ıslaklığını belli bir seviyede tutar Misel büyümesinin sonucu olarak, kompostta karbondioksit miktarı yükselir Karbondioksitin yükselmesi misel büyümesini teşvik eder Örtü toprağı bu karbondioksitin kaybolmasını önler
Toprak örtülmesinden sonra oda temizlenir ve % 1'lik formaldehit ile ilaçlanır
Örtü toprağı döneminde hastalık ve zararlılara karşı koruyucu amaçlı ilaçlamada kullanılan ilaçlar ve uygulama şekilleri tablo 4'te verilmiştir
Örtü toprağı örtüldükten sonra oda sıcaklığı ilk bir hafta içerisinde yavaş yavaş 18-20 0C'ye düşürülmeli ve ilk mantarcıklar görülünceye kadar (örtü toprağının son haftasına kadar) bu şekilde devam etmelidir Bu dönemde nem ise % 80-85 civarında tutulmalıdır
Örtülen örtü toprağının kurumaması için püskürtme şeklinde, örtü toprağının yapısını bozmayacak basınçta, bütün yüzeylere eşit oranda sulama yapılmalıdır Ancak aşırı sulamadan daima kaçınılmalıdır Sulamalar sırasında kesinlikle komposta su geçmemelidir Sulama aralığını tespit için nem tayini yapmak gerekir Bu da basit bir şekilde el ile tespit edilebilir El ayası ile toprak yoklandığında ele bulaşma oluyorsa nem yeterli demektir Ayrıca nemi yeterli olan örtü toprağı yağlı ve parlaktır
Genellikle örtü toprağının serilmesini izleyen birkaç günde sulama yapılmaz veya çok az su verilir Misel örtü toprağının içine 1 cm kadar girdikten hemen sonra dikkatli bir sulama başlar Her sulamada m2'ye 1,5 litreden fazla su verilmez Ancak bu su vermeler sabah ve öğle gibi 2 parti şeklinde olmalıdır Ürün dönemi sulamaları da dahil olmak üzere bütün sulamalarda 100 litre suya 250 cc % 10'luk çamaşır suyu kullanılmalıdır
Örtü toprağı serildiği günlerde odayı pek fazla havalandırmaya gerek yoktur Havalandırma işlemine toprak örtüsünün ikinci haftasından sonra başlanılmalıdır
Örtü toprağı serildikten sonra 9 günde mantar miselleri örtü toprağını 2/3 oranında sardığı zaman, mantar misellerinin yüzeye çıkmasına yaklaşık 1 cm mesafe varken tırmıklama yapılır Tırmıklama, toprağın kompost tabakasına kadar karıştırılmasıdır Tırmıklama, bir tahta üzerine tırmık şeklinde çakılmış olan çivilerle yapılabileceği gibi, elle parmakları tırmık şeklinde kullanarak da yapılabilir Amacı mantarın toplu ve yapışık olarak çıkmasını önlemektir Tırmıklamadan sonra örtü toprağı fazla bastırılmadan düzeltilmelidir
Tırmıklamanın geç yapılması ilk flaşı geciktirir Ayrıca mantar taslakları şekillendikten sonra yapıldığı için verim kaybına neden olur ve hasattaki birlikteliği bozar Erken tırmıklama ise mantarın derinde oluşmasına ve dolayısıyla kirlenmesine neden olur
Yukarıda sayılan koşullar yerine getirildiğinde toprak örtülmesinden itibaren 15-17 gün sonra mantarlar toprak üzerinde görülmeye başlar ve 20-25 gün sonra hasat olgunluğuna erişirler İlk mantarcıklar görülmeye başladıktan sonra havalandırmaya başlanmalı ve içerideki karbondioksiti dışarı atmalıdır Pin oluşum devresinde su verilmemelidir Ancak; havalandırma ve soğutma nedeniyle örtü toprağında oluşan buharlaşma sonucu kuruma olursa çok az sisleme şeklinde su verilebilir

Mantarlar görüldükten sonra oda sıcaklığı 15-17 0C civarında olmalıdır
Örtü toprağı serildikten 20-25 gün sonra hasat yapılmaya başlanır 3 5-4 cm çap büyüklüğü alan mantarlar hasat edilirler Eğer bu büyüklükteki mantarlar hasat edilmeden bırakılacak olurlarsa şapka ve sap büyümesi hızla devam eder, şapkanın sapla olan bağlantı kısmı yırtılır Sap iyice uzar, şapka açılır ve alt kısımdaki siyah kahverengi lameller görülür Bir süre sonra şapkanın kenarları yukarı doğru kıvrılır Mantarın hasat zamanı, şapkanın henüz saptan ayrılmadığı yani açılmadığı dönemdir Mantarda şapka açılması arzu edilmez Çünkü açılmış mantarın ağırlığı aynı çaptaki açılmamış mantara göre daha azdır
Hasata en üst ranzalardan başlanmalıdır Çünkü odada homojen bir sıcaklık dağılımı sağlanamamışsa, üst katların daha sıcak olması nedeniyle mantar daha hızlı gelişecektir Önce ranzalardaki en iri mantarlar alınmalıdır
Toplayıcılar şeffaf ameliyat eldiveni giyip ellerini tebeşir tozuna buladıktan sonra toplama işlemine başlamalıdırlar
Hasat esnasında şapka 3 parmak (baş parmak, işaret parmağı ve orta parmak) arasında tutulup hafifçe sağa sola çevrilerek kopartılır Koparma esnasında çevredeki küçük mantar taslakları zedelenmemelidir Koparılan mantarın sapı üzerindeki topraklı olan dip tarafı (kökü) bıçakla kesilerek ayrı bir kaba konur ve atılır Kopartılan mantarın üzerinde toprak parçacıkları varsa bıçağın ucundaki fırça ile temizlenir ve temiz bir kovaya zedelenmeden bırakılır
Hasat her gün sabahları yapılmalıdır Hasat esnasında hasat edilen mantar çevresindeki kökleri zedelenmiş, toprakla bağlantısı kopmuş, küçük mantarcıklar ve hasat edilen mantarların kök artıkları varsa bunlar hemen toplanarak ortamdan uzaklaştırılmalıdır Bu işlemlerden sonra hasat edilen ortamda hasattan dolayı bazı boşluklar oluşacağından örtü toprağı azalması meydana gelebilir Bu boşlukların tekrar steril örtü toprağı ile kapatılması gerekir
Üretim odasının tabanında hasat artıkları ve toplayıcıların ayakları ile gelmiş diğer enfeksiyon kaynakları olabilir Bu nedenle zaman zaman oda tabanının da bol su ile yıkanması faydalı olur
Mantar hasat dönemi 2-3 gün süren flaş olarak adlandırılan mantar veriminin fazla olduğu
4-6 dönem ve flaştan sonra bu flaşları izleyen az ürünlü dönemler şeklindedir İlk 1-2 flaşlarda verim en yüksek düzeyde olup sonraki flaşlarda düşmektedir Mantarda hasat bu şekilde dönemler halinde 40-45 gün sürmekte olup sıcaklık ve havalandırma istenen seviyede tutulmazsa bu müddet 60 güne kadar uzayabilir
Hasat döneminde oda sıcaklığı 15-17 0C arasında tutulmalıdır Sıcaklığın yüksek olması kaliteyi düşürür Düşük sıcaklık ise (13-14 0C) kaliteyi biraz yükseltmekle beraber gelişmeyi geciktirir
Bu dönemde üretim odası sık sık havalandırılmalıdır Hasadın ilk 20 gününde günde 6-8, daha sonraki günlerde 4-6 kez oda havasının değiştirilmesi gerekir Hava değişimi yetersiz olursa mantarların sapları incelir ve şapkaları erken açılır Havalandırma fazla olursa mantarların üstü kahverengileşir, nem oranı düşer ve su ihtiyacı artar Nem ise örtü toprağının kurumayacağı oranda olmalı, fakat gelişen mantar şapkaları üzerinde lekeler oluşturacak kadar yüksek de olmamalıdır Nemin % 70-80 arasında olması uygundur

Mantar hanelerde havalandırma şu amaçlarla yapılır:
1 Mantar torbaları üzerine taze hava vermek
2 Yetiştirme odası ve torbalar üzerinde biriken CO2 (karbondioksiti) uzaklaştırmak ve dışarı atmak
3 Yastıklar üzerindeki fazla nemi dışarı atmak
4 Oda içindeki sıcak-soğuk havanın sirkülasyonunu sağlamak
Hasat döneminde sulama da önemli bir bakım işidir ve bu dönemde mantarın su ihtiyacı fazladır Sulamalar mantar hasat edildikten sonra yapılmalıdır Hasattan önce yapılacak sulamalar mantarın kirli ve ıslak olmasına dolayısıyla da hasat sonrası dayanıklılığın azalmasına neden olmaktadır Sulama aralıkları ve miktarı oda sıcaklığı ve nemi ile hasat edilen mantar miktarına bağlı olarak değişir Pratikte toplanan 1 kg mantar için 1 litre su hesap edilir Sulamalar yine püskürtme şeklinde yapılmalıdır Flaş aralarında bir sonraki flaşı oluşturacak mantar taslakları nohut büyüklüğünü alıncaya kadar sulama yapılmalıdır Bundan dolayı flaş dönemleri bitiminde kuvvetli bir şekilde sulama yapılması gerekir Bu sulamaya depo sulaması adı verilir
Sulamada dikkat edilecek diğer bir nokta da sulama sonunda mantarlar üzerinde meydana gelen su damlacıklarının derhal yok edilmesidir Bu da havalandırma ile sağlanabilir Sulama anında ve sulama sonunda bir müddet havalandırma sisteminin direkt olarak çalıştırılması mantarlar üzerindeki su damlacıklarının giderilmesini sağlar Aksi halde su damlaları bakterilerin gelip yerleşmesi için çok uygun bir ortam oluşturmaktadır
Mantar yetiştiriciliğinde sulama suyunun kalitesi de çok önemlidir Sert ve tuzlu sular sulama suyu olarak kullanılmamalıdır
Sulamada kullanılacak su içme suyu kalitesinde olmalı ve bakteri, nematod gibi zararlıları içermemelidir Ayrıca sulama suyunun sıcaklığı da önemlidir Sulama suyu oda sıcaklığında olmalıdır Özellikle 10 0C'nin altındaki sular mantarlarda şok etkisi yapmakta ve dokularında şeffaflaşma görülmektedir
Ürün döneminde oluşabilecek hastalıklara ve zararlılara karşı kullanılacak ilaçlar ve uygulama şekilleri tablo 5'te gösterilmiştir
Mantarları diğer bitkilerden ayıran en önemli özellik güneş ışığına ihtiyaç duymamalarıdır Gelişmelerinin hiçbir döneminde ışık istemezler Bu nedenle karanlık ortamda yetiştirilirler Direkt olarak gelen güneş ışığı mantarın kalitesini bozar, üzerinde çatlaklar ve lekeler oluşur Işık ancak hasat ve bakım işleri sırasında kullanılmalıdır
İyi bir bakımla bir hasat döneminde 1 m2 den 10-15 kg, 10 kg ağırlığındaki bir torbadan 2-2 5 kg mantar almak mümkündür
Hasadın bitiminden sonra kullanılan kompost ve örtü toprağı ortamdan uzaklaştırılır Boşalan oda temizlenir ve % 1'lik formaldehit ile % 0,5'lik DDVP ile ilaçlanır Yeni gelecek kompost için oda bu şekilde hazırlanmış olur

Ambalaj ve Pazarlama
Hasat edilen mantarlar mümkün olduğu kadar çabuk pazarlanmalıdır Mantarların 500 veya 250 gr'lık paketler halinde piyasaya arz edilmesi pazarlama açısından önemlidir Ambalaj işlemi plastik torba, karbon veya kağıt plastik kutularla yapılabilir Kullanılan plastik torbalara zımba ile delikler açılması uygun olur
Mantarın besin değerini kaybetmeden taze olarak uzun süre saklamak ve depolamak güçtür
Mantarın depolama sıcaklığının -1 0C'nin altına düşmesi halinde donma nedeniyle renkte bozulmalar görülür Belirtilen sıcaklıklarda daha uzun süre depolandırıldığında ise su kaybı nedeniyle fire oranı artmaktadır
Taze olarak pazarlanmayan mantarlar konserve, salamura veya ipe dizilmek suretiyle kurutularak da pazarlanabilir
Selçuk



Sponsor reklam alanı

_______________________
Buraya reklam verebilirsiniz
Bağcılar Engelliler Sarayı
Adım adım Kuzu Göbeği Mantarı yetiştirme
Yaprak Mantarları
Akdeniz Üniversitesi Korkuteli Meslek Yüksekokulu
Hobi amaçlı mantar üretimi
1.Gelişme Dönemi
Şişe kültürü

« önceki sonraki »
Yorumlar
Sponsor reklam
Vitrin Haberler
Sponsor reklam
Expensive Hotels

Expensive Hotels

Some hotels are like heaven on earth with "out of this world" facilities, situated at great locations. Here is what spending more than the majority of the world`s annual income is on a single night in a hotel room looks like. These are the most expensive hotels in the world. Let`s take a quick trip ...

Sponsor reklam
Kargo Türkiye

Kargo Türkiye

Türkiye geneli ve Türkiye için hizmet veren tüm kargo şubelerinin adres ve telefonlarına ulaşabilirsiniz. Kargo şubeleriyle ilgili telefon ve adresler sizlerinde yardımıyla sürekli güncel tutulmaktadır. Kargo ile gelecekve gönderdiğiniz kargolarınızın gönderi takibi, gönderi sorgulama, kargo takibi, kargo sorgulama, kargom nerede işlemlerini sayfamızda yapabilirsiniz.

Sponsor reklam
Borcum var mı

Borcum var mı

Sitemizde ilerleyerek çok hızlı bir şekilde borç sorgulama yapma imkanı bulabilirsiniz. Vergi borçları, trafik, park, motorlu taşıtlar, su,elektrik, gaz, internet, telefon, askerlik vb borçlarınızı öğrenebilir, sorgulayabilir ve bu borçlarınızı mümkün derece internet üzerinden ödeyebilirsiniz. Daha fazlası için sitemizi ziyaret edin ...

Bunlar da ilginizi çekebilir

Biftek Mantarı
Biftek Mantarı

Fistulina hepatica, Biftek mantarı, Fistulinaceae familyasından yenebilen bir mantar türü. Şekli çiğ eti andırdığından ve kesildiği zaman kırmızı bir sıvı çıka...

Trüf Mantarı
Trüf Mantarı

Trüf mantarı nedir? Trüf Mantarı Nasıl Üretilir? Trüf mantarı fidanı nerede bulunur? Trüf Mantarının Özellikleri Nelerdir? Trüf mantarı doğal afrodizyak mıdır? ...

İstiridye mantarı hastalıkları
İstiridye mantarı hastalıkl...

İstiridye mantarında görülen hastalıklar »Yeşil kalıp ( Trichoderma viridae): istiridye mantarında yeşil renkli yamalar ve küpler YAPRAK (KAYIN , İSTİRİDYE ) MA...

İstiridye Mantarı
İstiridye Mantarı

İstiridye Mantarı, Pleurotus ostreatus Lamelli Soluk İstridye mantarı ((pleurotus pulmonarius) İstiridye mantarı kültür mantarı olarak da yetiştirilebilen çok az say...


            Cookies     Duyuru Burada görülürsünüz